เสียงบรรเลงเพลง นาวา ในฉากสุดท้ายของอัลบั้ม คีตนุกรม คาราวาน
ทำให้ผมต้องบันทึกความทรงจำก่อนที่จะเลือนหายไปตามวัยของเวลา
สำหรับผมขอเรียก นาย ผี ( อัศนี พลจันทร์ ) ว่า บ่ไร
บ่ไร เป็นชื่อล่าสุดของนายผี หรือ ลุงไฟ
(ชื่อบ่ไร ฟังแล้ว ซื่อๆ แบบคนลัวะ )
คำว่า บ่ แปลว่า นาย เป็นภาษา ชนชาติลัวะ
ในช่วงยุคปลายของ พคท. ประมาณต้นปี2523 ยุทธศาสตร์สงครามประชาชนใกล้ถึงทางตัน
มองไปมีแต่ความมืดมิดและอ้างว้าง
หลังการอพยพถอยร่นออกจากดินแดนสปป ลาว ของ พคท.
เหตุคือ พคท.ถือตาม จีน แต่พรรคคอมมิวนิสต์ลาวถือตามสหภาพโซเวียต
( ในอัลบั้ม คีตนุกรม ตามรอยเกวียน ได้บรรยายไว้ว่า เป็นการต่อสู้ของ 2 แนวทาง )
อันที่จริง ผมได้รู้จักกับ บ่ไร มาก่อนหน้านี้
เมื่อคราวที่พวกเรายังก่อร่างสร้างสำนักหน่วยศิลป์กองทัพปลดแอก(พ.ศ.2521)
ในเขตแขวงหลวงน้ำทา พร้อมกับหน่วยงานอื่นๆของ พคท.รวมถึงหน่วย20 ที่ บ่ ไร สังกัดอยู่
ตอนนั้นเขาใช้ชื่อจัดตั้งว่าสหาย ไฟ
เขามาเยี่ยมที่สำนักหน่วยศิลป์ฯในนามสหายนำผู้อาวุโสที่รู้จักกันดีว่า
เขาเป็นผู้รอบรู้ระดับพหูสูตร
แต่เมื่อได้พูดคุยแลกเปลี่ยนเขากลับเป็นผู้รับฟังที่ดี
แม้ในทัศนะแตกต่างของคนรุ่นใหม่
เขาจะไม่ถือเอาความเป็นผู้นำหรือผู้อาวุโสตัดสินชี้แนะว่าใช่หรือไม่ใช่
อย่างมากเขาจะออกตัวว่าทัศนะของเขาเป็นเพียงหนึ่งในความเห็นและยังไม่ใช่ข้อยุติ
ส่วนมากจะแลกเปลี่ยนพูดคุยในเรื่องศิลปะเพื่อศิลปะหรือศิลปะเพื่อประชาชน –
เพลงร็อค สมควรจะนำมาเผยแพร่ในขบวนปฏิวัติหรือไม่ฯลฯ ช่วงนั้นเป็นเวลาสั้นๆที่ผมได้รู้จัก
บ่ไร ก่อนที่พวกเราทั้งหมดจะอพยพเคลื่อนพลสู่เขตฐานที่มั่นจังหวัดน่าน (โปรดติดตามตอน-2 )
ทองกราน ทานา
26 ธค.54
